اقلیدوس و اصول او

اقلیدس، پدر هندسه، ریاضی‌دانی یونانی بود که با کتاب مشهور خود «اصول» مسیر آموزش ریاضیات را برای بیش از دو هزار سال تعیین کرد. او در اسکندریه زندگی می‌کرد و پایه‌گذار هندسه اقلیدسی شد که هنوز هم اساس بسیاری از مباحث ریاضی است. زادروز و درگذشت: اقلیدس حدود سال ۳۶۵ پیش از میلاد در یونان به دنیا آمد و در حدود ۲۷۵ پیش از میلاد درگذشت. بیشتر عمر خود را در شهر اسکندریه گذراند؛ شهری که پس از مرگ اسکندر مقدونی به مرکز علمی جهان تبدیل شد. به او لقب «پدر هندسه» داده‌اند، زیرا توانست هندسه را به شکلی منظم و منطقی تدوین کند. بطلمیوس اول، فرمانروای مصر، او را برای ریاست بخش ریاضیات دانشگاه اسکندریه انتخاب کرد. اقلیدس در آنجا شاگردان بسیاری تربیت کرد و حوزه ریاضیات اسکندریه را بنیان گذاشت. اثر بزرگ: کتاب «اصول» (Elements) ساختار: کتاب اصول شامل ۱۳ مقاله و ۴۶۵ قضیه در زمینه‌های هندسه، نظریه اعداد و جبر مقدماتی است. اهمیت: این کتاب موفق‌ترین کتاب درسی تاریخ به شمار می‌رود و تا قرن‌ها مرجع اصلی آموزش هندسه در غرب بود. تنها کتاب‌های مقدس توانسته‌اند به اندازه «اصول» مورد توجه و بازنویسی قرار گیرند. ترجمه‌ها: اصول در قرن هشتم میلادی به زبان عربی ترجمه شد و بعدها نسخه‌های لاتینی از روی آن تهیه گردید. نخستین چاپ آن در سال ۱۴۸۲ در ونیز منتشر شد. روایت مشهوری وجود دارد که بطلمیوس اول از اقلیدس خواست راه ساده‌تری برای یادگیری هندسه به او نشان دهد. اقلیدس پاسخ داد: «در هندسه راه شاهانه وجود ندارد.» این جمله نشان‌دهنده باور او به نظم و اصول ثابت در ریاضیات است.